Дэлхийн II дайн дууссаны дараа хүн төрөлхтөн түүхэндээ урьд өмнө тохиолдож байгаагүй их хэмжээний сүйрэл, хүний эрхийн ноцтой зөрчилтэй нүүр тулсан юм. Нацист Германы дэглэмийн үед сая сая хүн амь үрэгдэж, еврейчүүд, цөөнхийн бүлгүүд, дайнд олзлогсод болон энгийн иргэдийн эсрэг аймшигт гэмт хэргүүд үйлдэгдсэн нь олон улсын хамтын нийгэмлэгийг гэм буруутай этгээдүүдэд хариуцлага тооцох шаардлагатай гэсэн дүгнэлтэд хүргэсэн байна.
Ингэснээр 1945 оны арваннэгдүгээр сарын 20-нд Германы Нюрнберг хотод Олон улсын цэргийн шүүх байгуулагдаж, Нацист Германы улс төр, цэргийн дээд удирдлагуудыг шүүн хэлэлцэх түүхэн ажиллагаа эхэлжээ. Энэхүү шүүх хурал нь 1946 оны аравдугаар сарын 1 хүртэл үргэлжилсэн бөгөөд олон улсын эрх зүйн түүхэн дэх хамгийн чухал үйл явдлуудын нэгээр нэрлэгддэг.
Шүүх хурлыг АНУ, Их Британи, Зөвлөлт Холбоот Улс болон Франц улсын шүүгч, прокурорууд хамтран явуулсан бөгөөд нацист дэглэмийн 24 өндөр албан тушаалтныг яллагдагчаар татсан юм. Тэднийг энх тайвны эсрэг гэмт хэрэг үйлдсэн, түрэмгий дайн өдөөсөн, дайны гэмт хэрэг үйлдсэн, хүн төрөлхтний эсрэг гэмт хэрэг үйлдсэн зэрэг үндэслэлээр буруутгасан байна.
Яллагдагчдын дунд Нацист намын нөлөө бүхий удирдагч Херманн Геринг, Гадаад хэргийн сайд асан Йоахим фон Риббентроп, Гитлерийн орлогч асан Рудольф Хесс зэрэг өндөр албан тушаалтнууд багтаж байв. Шүүхийн эцсийн шийдвэрээр 12 хүнд цаазаар авах ял, долоон хүнд урт хугацааны хорих ял оноож, гурван хүнийг цагаатгасан байна.
Нюрнбергийн шүүх хурлын хамгийн чухал ач холбогдол нь олон улсын эрх зүйд "хүн төрөлхтний эсрэг гэмт хэрэг" гэсэн ойлголтыг бодитоор хэрэгжүүлж эхэлсэн явдал байлаа. Мөн "би зөвхөн тушаал биелүүлсэн" гэх тайлбар нь гэм буруугаас чөлөөлөх үндэслэл болохгүй гэсэн зарчмыг тогтоосон нь олон улсын эрүүгийн эрх зүйн хөгжилд томоохон хувь нэмэр оруулсан гэж судлаачид үздэг.
Өдгөө Нюрнбергийн шүүх хурал нь дайны гэмт хэрэг, хүний эрхийн ноцтой зөрчлийг үл тэвчих олон улсын хамтын нийгэмлэгийн байр суурийг илэрхийлсэн, шударга ёсны төлөөх түүхэн үйл явдал хэмээн үнэлэгдсээр байна.
Дээрх зурагт Нюрнбергийн шүүх танхим, яллагдагчаар татагдсан нацист удирдагчид болон шүүх ажиллагааны үеийн бодит дүрслэлүүд багтсан болно.
